Sallaands
| Sallaands | |
|---|---|
| Nedersaksische näme | Sallaan(d)s, Sallands |
| Nederlaandse näme | Sallands |
| Laand | Nederlaand |
| Täälgebied | Gelderlaand, Oaveriessel en een diel van Dreanthe |
| Antal sprekkers | 292.000 (thuus). 338.000 (totaal)[1][2] |
| Dialecten | Stadsdialecten: Zwols, Kampers en Deamters |
| Täälclassificatie | |
| Schrift | 't Latiense alfabet |
| Täälstaotus | 't Sallaands wördt ezeen as dialect van 't Nedersaksisch |
| Täälcode ISO 639-1 | gien |
| Täälcode ISO 639-2 | gien |
| Täälcode ISO 639-3/DIS | sdz |
t Sallaands is n Nedersaksiese dialektgroep in de regio Sallaand in t westen van de Nederlaandse provinsie Overiessel. In de dörpen Ellendoorn, Nijverdal en Olten die vandäge de dag n nauwe baand mit Twente ebben, praoten ze n Sallaands-Twents overgaanksvariaant. Värder praot ze in Kampen en in de umgeving van Kampen ok Sallaands. De streektaal in de Kop van Overiessel wördt onder t Stellingwarfs erekkend. Mangs wördt et Venos as Sallaands ezeen.
t Sallaands ef veural veule overienkomsten mit t Oost-Veluws en t Drents en in mindere maoten mit t Stellingwarfs, Urkers en West-Veluws. t Sallaands is beheurlik beïnvloed deur t Ollaands, n invloed die naor t oosten toe dudelik minder wört. Daor leg t grote verskil mit t veul be-ollenere Twents. Raolte legt midden in t Sallaandse täälgebied. t Dialekt mit t grootste antal sprekers is t Zwols. t Sallaands ef de ISO 639-3-kode sdz.
Täälgebied
[bewark | bronkode bewarken]t Sallaands beslet, zo as ezegd, ongeveer t westen van de provinsie Overiessel, mär t kömp niet presies overiene mit t gebied dät Sallaand enuump wört. De greins mit t Twents löp tussen Olten (Sallaands) en Riessen (Twents), tussen Nijverdal en Wierden en tussen d' Am en Vriezenvene (t Vriezenveens is eigenliks n dialekt ampart). In sommige definisies löp t Sallaands deur over Duuts grondgebied (in t Grafschaft Bentheim) tot in Drenthe, bi'j Skoonebeek. De greins mit t Oost-Veluws wört evörmp deur de Iessel, dit is nogal n willekeurige greins. t Stellingwarfse täälgebied in Overiessel kömp overiene mit de gemiente Stienwiekerlaand (ok wel de Kop van Overiessel enuumd); allienig t dialekt van Veno wört as enklave ok wel bi'j t Sallaands erekend. Tenslotte bin de Noord-Overiesselse dörpen Stappest-Roevene, Ni'jlusen, De Vaort, Lutten, Slagaren en n antal kleinere pläätsen daor in de umgeving Drentstälig.
De dialekten van Kampen en umstreken en Gällemuden wörren soms niet bi'j t Sallaands erekend, umdat ze westeliker van karakter bin (zie ieronder). De täälkundige Harrie Scholtmeijer [3] dielt ok de dialekten van rond Zwolle en de dialekten tegen de greins mit Twente niet bi'j t Sallaands in mär rekent ze tot twie ni'je groepen:
- Noord-Overiessels boven n liende die zo'n betien onder Zwolle, Ni'jlusen en Slagaren löp;
- Vechtdals in de drie-oek Ommen-Grambargen-Vroomsoop (dit löp n entien deur in Twente);
- Sallaands in t overige (grootste) part.
n Aandere indieling [4] is:
- Sallaands veur zwat t iele gebied;
- Zuud-Drents veur de pläätsen drekt onder de greins mit Drenthe (Stappest, Roevene,