GLONASS

GLONASS (Russisch: ГЛОНАСС, afkorting van ГЛОбальная НАвигационная Спутниковая Система; GLObal'naya NAvigatsionnaya Sputnikovaya Sistema; in het Engels: "GLObal NAvigation Satellite System") is een Russisch satellietplaatsbepalingssysteem, vergelijkbaar met het Amerikaanse GPS, het Chinese BeiDou en het Europese Galileo. Het raakte in verval maar werd later weer opgepoetst. Het moet bij voltooiing bestaan uit een stelsel van 24 kunstmatige satellieten waarvan er 21 operationeel zijn en 3 reserve.

De volledige naam is GLObalnaja NAvigatsionnaja Spoetnikovaja Sistema (ГЛОбальная НАвигационная Спутниковая Система; "Wereldwijd navigatie-satellietsysteem").

Geschiedenis

De eerste drie kunstmanen om het systeem te testen zijn in oktober 1982 gelanceerd en sinds december 1983 is de eerste satelliet van het systeem operationeel. Het GLONASS-systeem zou oorspronkelijk in 1991 in gebruik worden genomen, maar het duurde tot december 1995 voordat alle 24 kunstmanen in hun baan hingen. Alle satellieten zijn met Proton-raketten gelanceerd vanaf de basis Tyuratam in Kazachstan.

Als gevolg van de zwakke economische situatie in Rusland eind jaren negentig is het systeem sinds die tijd in verval geraakt. In april 2002 waren nog slechts 8 satellieten beschikbaar, waardoor het voor plaatsbepaling onbruikbaar was geworden. Na het aantrekken van de economie is GLONASS nieuw leven ingeblazen. Per februari 2005 waren 11 kunstmanen in gebruik. Er is een nieuw type satelliet (GLONASS-M) ontwikkeld met een levensduur van 7 jaar. Op 26 december 2004 zijn de eerste drie satellieten van dit type gelanceerd.

Werking

Samenstelling

Het GLONASS-systeem bestaat uit drie segmenten:

Space-segment
Control-segment
User-segment

Space-segment

Het Space-segment bestaat uit 21 actieve satellieten en 3 reservesatellieten. Deze bevinden zich in drie cirkelvormige banen rond de aarde, gescheiden door 20° lengte. Ze zijn zo verdeeld dat er altijd 4 tot 5 satellieten waarneembaar zijn, namelijk 8 satellieten per baan, op 45° van elkaar en met een verschuiving van 15° ten opzichte van de satellieten van een andere baan. Deze banen zijn gelegen op een hoogte van 19100 km. De omlooptijd van een satelliet bedraagt 11 uur 15 minuten. Deze uren zijn in zogenoemde siderale uren gerekend.

Control-segment

Het Glonass Control-segment (ook wel aangeduid als Ground Segment of Operational control system) is verantwoordelijk voor de goede werking van het GLONASS-systeem; Zoals GPS, monitort het GLONASS control segment de status van de satellieten, bepaalt de efemeriden en de tijdsverschillen. Om de twee dagen wordt deze data verzonden naar de satellieten.

Het Control-segment bestaat uit:

Een System Control Center (SCC)
Een netwerk van Command And Tracking Stations verspreid over Rusland en onderverdeeld in:
- Telemetry, Tracking & Commandind stations (TT&C stations)
- Up-link Stations (ULS)
- Monitoring station (MS)
- Central Clock (CC)
- SLR stations (laser tracking)

User-segment

Het User-segment bestaat uit ontvangers die het GLONASS-signaal kunnen verwerken.

Werkingsprincipe

Met behulp van GLONASS is een driedimensionale positie- en snelheidsbepaling mogelijk. Het werkingsprincipe is hetzelfde als bij GPS.

De interface tussen ruimtesegment (satelliet) en gebruikerssegment (ontvanger) bestaat uit radioverbindingen in de