Naar inhoud springen

Wet

Uit Wikiquote
Informatie bij zusterprojecten:
artikel in Wikipedia
omschrijving in WikiWoordenboek
media bij Commons

Wetten zijn door het hogere gezag vastgestelde en gehandhaafde systeem van regels en voorschriften met betrekking tot het maatschappelijke leven, ook gebezigd in figuurlijke zin:


  • „De wet is hard, maar het is de wet.”
wordt blijkens een Google-zoekopdracht op de volledige tekst regelmatig aangehaald op sociale media.
  • „Vrijheid is het recht om alles te doen wat de wet toestaat.”
  • „De wet verbiedt in zijn majestueuze gelijkheid zowel de rijken als de armen onder bruggen te slapen, in de straten te bedelen en brood te stelen.”
  • Origineel in het Frans:
    “Ils y doivent travailler devant la majestueuse égalité des lois, qui interdit au riche comme au pauvre de coucher sous les ponts, de mendier dans les rues et de voler du pain.”
  • Bron: Anatole France, Le lys rouge, 1894, p. 118
  • Aanhaling(en): L.A. Marloes van Noorloos, Strafbaarstelling, armoede en sociaaleconomische ongelijkheid in: Boom Strafblad, 2024, nr. 3, p. 137. DOI:10.5553/BSb/266669012024005003003
  • „Handel slechts volgens die stelregel, waarvan je tegelijk kunt willen dat hij tot algemene wet wordt.”
  • Origineel in het Duits:
    “handle nur nach derjenigen Maxime, durch die du zugleich wollen kannst, dass sie ein allgemeines Gesetz werde.”
  • Bron: Immanuel Kant, Grundlegung zur Metaphysik der Sitten (1785), ed. Akademie-Ausgabe, vol. IV, 1903, p. 421
  • Aanhaling(en): Vertrek van Schmidt is een groot verlies, Nederlands Dagblad, 28 oktober 1982
  • Eerste formulering van de categorische imperatief, die eist dat de manier waarop we ons handelen moreel legitimeren voor iedereen moet kunnen gelden.
  • „Wetten zijn spinnenwebben waar de grote vliegen doorheen gaan en de kleine in blijven steken.”
  • „De wet is als een disselboom, waarheen je hem wendt, daarheen ga je.”
  • „Wetten zijn als worsten, je kunt maar beter niet zien hoe ze worden gemaakt / je weet beter niet hoe ze gemaakt worden / je wil niet weten hoe ze gemaakt worden.”
  • Origineel in het Engels:
    “Laws, like sausages, cease to inspire respect in proportion as we know how they are made.”
  • Bron: De Amerikaanse dichter John Godfrey Saxe, voor het eerst genoemd in de University Chronicle van de Universiteit van Michigan, 27 maart 1869.
  • Aanhaling(en): Knul? Eerder een klootzak, De Volkskrant, 22 juli 2015;
    Commentaar: Wetten als worsten, De Tijd, 10 juli 2007.
  • Later ten onrechte toegeschreven aan Otto von Bismarck, in de Duitse variant Gesetze sind wie Würste, man sollte besser nicht dabei sein, wenn sie gemacht werden. In deze laatste vorm sindsdien ook in het Nederlands aangehaald.
  • „Als je tienduizend regels maakt, vernietig je alle respect voor de wet.”
  • Origineel in het Engels:
    “If you make 10,000 regulations you destroy all respect for the law.”
  • Bron: Winston Churchill in het House of Commons, 3 februari 1949, zoals aangehaald in: Churchill By Himself. The Definitive Collection of Quotations, 2008, ed. Langworth, p. 17
  • Aanhaling(en): Democratie en tegenspraak, PvdA Teylingen, 17 november 2013.
  • „En ten slotte werkt de wet, of het moreel besef dat de verinnerlijking is van de wet, als schokbreker: een land geldt dan ook als des te beschaafder naarmate de wetten die de armen beletten om al te arm en de machtigen om al te machtig te worden er beter functioneren.”
  • Origineel in het Italiaans:
    “Si aggiunga ancora che una sensibile azione di smorzamento è esercitata dalla legge, e dal senso morale, che è legge interna; viene infatti considerato tanto più civile un paese, quanto più savie ed efficienti vi sono quelle leggi che impediscono al misero di essere troppo misero, e al potente di essere troppo potente.”
  • Bron: Primo Levi, "I sommersi e i salvati" in: Se questo è un uomo, 1947
  • Aanhaling(en): Lisa Halliday, Asymmetrie, 2024
  • „De wet moet, om waarde te kunnen bezitten, tegelijk effectief zijn ten opzichte van de door de wet beoogde normadressaten en oriëntatiepunten bieden voor diegenen die bij de interpretatie van de wet betrokken zijn.”
  • Bron: Willem Witteveen, De jacht op de wet, in: W.J. Witteveen, P. van Seters & G. van Roermund (red.), Wat maakt de wet symbolisch?, Zwolle: W.E.J. Tjeenk Willink 1991, p. 115-135, p. 117.
  • Aanhaling(en): Sanne Taekema en Bart van Klink, Wetenschap als kunstwerk: In Memoriam Willem Witteveen, BJu Tijdschriften, Aflevering 3, 2014.
  • „En dit zijn dingen die niet slechts de rede, maar ook de ervaring door dagelijkse voorbeelden leert, namelijk dat dergelijke wetten, die bevelen wat ieder moet geloven en die verbieden iets tegen deze of gene mening te zeggen of te