Wilhelm Reich
| |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie | |
| Alma Mater | |
| |
Wilhelm Reich (ur. 24 marca 1897 w Dobrzanicy, zm. 3 listopada 1957 w Lewisburgu) – austriacki psychiatra, doktor nauk medycznych, psychoanalityk, pisarz, działacz polityczny.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Dzieciństwo i okres wiedeński (1919–1930)
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w Galicji we wsi Dobrzanica, w powiecie przemyślańskim – na terenie dzisiejszej Ukrainy. Jego ojcem był Leon Reich, bogaty hodowca pochodzenia żydowskiego, który dostarczał bydło armii austro-węgierskiej, matką zaś Cecylia z domu Roniger. Miał brata Roberta (zm. 1926). Zarówno on, jak i jego brat, posiadali obywatelstwo austriackie. W młodości Wilhelm Reich otrzymał gruntowne wykształcenie z zakresu m.in. rachunkowości, historii sztuki czy łaciny, dzięki prywatnym nauczycielom. Mimo iż pochodził ze wschodniej części Galicji, gdzie posługiwano się językiem ukraińskim, znał bardzo dobrze język niemiecki. W dzieciństwie Wilhelm nakrył matkę na stosunku seksualnym ze swoim nauczycielem, o czym opowiedział swemu ojcu. Według samego Wilhelma Reicha, po tym jak zdradził sekret matki jego ojciec zaczął się nad nią znęcać, co w ostateczności doprowadziło do tego, że Cecylia Reich popełniła samobójstwo. Wilhelm Reich przez wiele lat obwiniał siebie o przyczynienie się do jej śmierci[1].
W momencie wybuchu I wojny światowej Wilhelm Reich miał 17 lat, a obowiązkowa służba wojskowa w tym czasie rozpoczynała się, gdy mężczyzna osiągnął 19 lat. W drugim tygodniu wojny wojska rosyjskie zarekwirowały majątek Leona Reicha. Wilhelm wstąpił do wojska, ale ponieważ nie miał przeszkolenia, a był dobrze wykształcony (lub dzięki kontaktom ojca), trafił początkowo do prac biurowych, pracował m.in. w administracji szpitala wojskowego. Dwa ostatnie lata wojny (1917–1918) Reich spędził na froncie włoskim, w stopniu podporucznika, dowodząc oddziałem liczącym około 40 ludzi. Jego ojciec zmarł w trakcie wojny[1].
Po wojnie przeniósł się do Wiednia, gdzie początkowo studiował prawo (zrezygnował po pierwszym semestrze), a następnie rozpoczął naukę w Szkole Medycznej na Uniwersytecie Wiedeńskim, którą ukończył w 1922 z tytułem doktora medycyny (skorzystał z możliwości odbycia kursu przyspieszonego dla kombatantów). Specjalizował się w psychiatrii. W czasie studiów w 1919 lub 1920 (miał wówczas 22 lub 23 lata) spotkał profesora Zygmunta Freuda (wówczas 63- lub 64-letniego nauczyciela). Reich zajmował się negowaną przez Freuda teorią libido według ujęcia Carla Gustava Junga, równocześnie, podobnie jak Freud, odrzucał teorię panseksualizmu. Mimo rozbieżności w poglądach Reich i Freud podjęli współpracę, a sam Reich traktował wówczas Freuda jak ojca[2]. Ich współpraca polegała na tym, że Reich zajmował się pacjentami polecanymi przez Freuda, a także współprowadził pacjentów wraz z Isidorem Sadgerem. Z polecenia Freuda został również członkiem Wiedeńskiego Towarzystwa Psychoanalitycznego (członek zwyczajny – październik 1922).
Jedną z pierwszych pacjentek Reicha była 19-letnia Lore Kahn, z którą miał romans. Według dziennika, który prowadził Reich, Kahn zachorowała i zmarła w listopadzie 1920 roku. Początkowo Reich odnotował, że Lora Khan zmarła na skutek spania w bardzo zimnym pomieszczeniu, które wynajmowała jako miejsce spotkań z Reichem. Matka Kahn podejrzewała natomiast, że jej córka zmarła po nieudanym zabiegu aborcji, prawdopodobnie przeprowadzonej nielegalnie przez samego Reicha. Podstawą takiego twierdzenia była zakrwawiona bielizna znaleziona przez matkę Kahn. Reich twierdził, że matka Kahn próbuje bezpodstawnie go zniszczyć, jednak po jej samobójstwie częściowo potwierdził jej przypuszczenia, przyznając, że Kahn zmarła w wyniku posocznicy po nieokreślonym zabiegu przeprowadzonym przez Reicha[3].
Dwa miesiące po śmierci swojej pacjentki Reich prowadził przypadek 19-letniej wówczas studentki medycyny Anny Pink, która była przyjaciółką Lore Khan. Również z nią wdał się w romans, a w marcu 1922 roku poślubił. Ślub odbył się na skutek nalegania ojca Anny, która była wówczas w ciąży, dziecko jednak nie przyszło na świat. Z małżeństwa z Anną na świat przyszły natomiast dwie córki: Eva Reich (1924) i Lore Reich Rubin (1928). Mimo iż nie wiadomo, czy nieokreślony zabieg, w wyniku którego zmarła Kahn, to aborcja, Reich dokonywał aborcji swojej pierwszej żonie Annie. Małżeństwo trwało do roku 1933[1]. Po tych wydarzeniach, a zawłaszcza po samobójstwie matki Lore Kahn, Freud ograniczył współpracę z Reichem[3].
Po studiach pracował w Klinice Neurologicznej i Psychiatrycznej Szpitala Uniwersyteckiego kierowanej przez prof. Juliusa Wagnera von Jauregga, gdzie prowadził badania nad problemem napięcia związanego z niezaspokojeniem popędu seksualnego zwłaszcza u mężczyzn w wieku 19–22 lata. Podstawowym obszarem badań i analiz prowadzonych wówczas przez Reicha i jego współpracowników była masturbacja. Badania zostały podsumowane w 1922 roku esejem „Über Spezifitaet der Onanieformen” („Concerning Specific Forms of Masturbation”) opublikowanym w Internationale Zeitschrift für Psychoanalyse, vol. 8 (1922). Publikacja zawierające analizę zjawiska masturbacji oraz próbę wyjaśnienia jej podstaw obecnie uznana jest za przełomową[4].
Badania te doprowadziły go do wniosku, że da się w sposób fizyczny udowodnić istnienie popędu seksualnego (1923), co Reich opisał mianem istnienia energii życiowej, którą nazwał orgonem. Teoria ta prawdopodobnie skłoniła Freuda do rewizji swoich poglądów[2]. Teoria orgonu nie była dalej przez niego rozwijana w okresie współpracy z Freudem (do 1932).
Emigracja do Niemiec, Danii, Szwecji i Norwegii (1930–1939)
[edytuj | edytuj kod]W listopadzie 1930 roku udał się do Niemiec. We współpracy z działającymi na terenie Austrii i Niemiec organizacjami komunistycznymi zajął się edukacja seksualną w społecznościach robotniczych. Wstąpił do Komunistycznej Partii Niemiec i na jej zlecenie organizował kliniki na terenach robotniczych, prowadził zajęcia z zakresu edukacji seksualnej oraz zajmował się publikacją broszur związanych z tym tematem. W latach 1932 i 1933 (do lutego 1933) brał udział w konferencjach lub panelach dotyczących przyczyn ówczesnych problemów społecznych. Jedną z przyczyn, jaką Reich wskazywał, był brak lub odwracanie skutków rewolucji seksualnej. Wśród promowanych zagadnień była promocja bardzo wczesnej inicjacji seksualnej kobiet, również w kontaktach ze starszymi mężczyznami. Głoszone poglądy sprawiły, że partia zrezygnowała ze współpracy z Reichem w zakresie publikacji broszur. W odpowiedzi na te wydarzenia Reich założył własne wydawnictwo Verlag für Sexualpolitik[5].
Propagowanie seksu wśród nastoletnich kobiet było najbardziej prawdopodobną przyczyną zerwania współpracy z Reichem przez Freuda. Oficjalnie nastąpiło to 24 marca 1933 roku wypowiedzeniem przez wydawnictwo Freuda kontraktu na publikację Charakteranalyse[5].
Na podstawie pierwszych doświadczeń terapeutycznych Reich przygotował w 1932 publikację Der Sexuelle Kampf der Jugend (tytuł angielski The Sexual Struggle of Youth), w której wykorzystał przypadki czterech młodych kobiet – pierwszych pacjentek (w czasie, gdy był jeszcze studentem), z którymi romansował, w tym Lore Khan i Anny Pink. W książce tej wyraził m.in. pogląd, że dziewictwo młodych kobiet jest chorobą powodującą niedostateczne docieranie bodźców cielesnych do świadomości, co później również wielokrotnie zaznaczał[6