İçeriğe atla

Wilhelm Tell

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Giyom Tell sayfasından yönlendirildi)
İsviçre'nin Altdorf kentindeki Wilhelm Tell heykeli.

Wilhelm Tell (Almanca: Wilhelm Tell, Fransızca: Guillaume [Giyom] Tell), 13. yüzyılda ve 14. yüzyılın başlarında yaşadığı iddia edilen efsanevi İsviçreli kahraman.[1] İsviçre'de Uri kantonundaki Bürglen kentinde yaşadığı iddia edilir. Üstün okçuluk yeteneğiyle nam salmıştır. Tatar yayı kullanan bir okçudur. Tell'in gerçek bir şahsiyet olduğu konusu oldukça tartışmalıdır. Popüler efsaneye göre Bürglen kentinden fakir bir tarla işçisidir.[1]

Tell efsanesi

[değiştir | kaynağı değiştir]
Zürih'teki Landesmuseum'da yer alan Wilhelm Tell tasviri

Wilhelm Tell'in 14. yüzyıl başında, İsviçre'yi Avusturya boyunduruğundan kurtarmaya yardım ettiğine inanılır. İsviçre'yi, İmparator I. Albrecht adına yöneten Vali Gessler, düklük şapkasını Altdorf meydanında bir direğe astırır ve gelen geçenin buna selâm vermesini emreder. Tell, Gessler'in şapkasını selâmlamadığı için tutuklanır. Tell'in okçuluktaki ününden haberdar olan Gessler, Tell'in oğlunun başına konulacak bir elmayı okla vuramaması halinde ikisini de idama çarptıracağını söyler. Tell bu güç işi başarır ve oğlunu yaralamadan elmayı ikiye böler. Fakat atışı yapmadan önce eline iki ok aldığını gören dük, bunun sebebini sorunca, Tell, ikinci oku oğlunun ölmesi halinde dükü öldürmek için kullanacağını söyler. Bunun üzerine, dük tarafından hapse mahkûm edilir ve bir kaleye gönderilir. Gemi ile nakledilirken çıkan bir fırtınadan istifade ederek kaçar ve Gessler'i bir okla öldürür. Bu olayın, İsviçrelilerin Avusturya'ya karşı giriştikleri ayaklanmanın başlangıcı olduğu iddia edilir.

Wilhelm Tell'in hayat hikâyesi birçok şaire ve besteciye ilham kaynağı olmuştur. Alman yazar Friedrich Schiller, "Wilhelm Tell" adlı oyunu yazmıştır.[2][3] İtalyan besteci Gioachino Rossini, Schiller'in oyununu 1829 tarihli "Giyom Tell" operasının temeli olarak uyarlamıştır.[3] Avusturyalı yazar Stefan Zweig kaleme aldığı "Clarissa" romanının 74. sayfasında bu hikâyeye atıf yapmıştır.[4] Wilhelm Tell'in hayat hikâyesi ayrıca çok sayıda filme ve televizyon dizisine uyarlanmıştır.[5]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ a b "Tell Wilhelm Tell." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc.
  2. ^ "Friedrich Schiller – Wilhelm Tell" (Almanca). Projekt-Gutenberg.org. 1804. 
  3. ^ a b "Wilhelm Tell". Kureselbak.org. 24 Kasım 2021. 9 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ocak 2026. 
  4. ^ Zweig, Stefan (Şubat 2019), Clarissa (11. bas.), İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, ISBN 978-605-332-912-1 
  5. ^ "William/Wilhelm/Guillaume Tell" (İngilizce). IMBd.