Abetarja Gjuhës Shqipe me Alfabet Osman
Fahri Avdija…
6 pages
Sign up for access to the world's latest research
Abstract
Gjuha shqipe nuk kishte një alfabet të njësuar, kështu që me vite të tëra është shkruar me alfabete të ndryshme. Vetë zhvillimet historike, shoqërore e fetare ndikuan që shkrimi shqip të shkruhej me shkronja të veçanta, duke përfshirë përdorimin e alfabetit latin, grek, arab, etj. Fundi i shekullit XIX dhe fillimi i shekullit XX shënon një rritje të përpjekjeve për hartimin e alfabetit të gjuhës shqipe. Një ndër të parët ishte Teodor Haxhifilipi, alfabeti i të cilit kapërcente 50 shkronja. Pastaj ishte Naum Veqilharxhi, i cili në vitin 1845 shkroi abetaren e parë të gjuhës shqipe. Edhe Hasan Tahsini ndoqi të njejtën rrugë, në vitin 1874 hartoi një alfabet të veçantë, por i ndryshëm nga ai i Veqilharxhit. Pati edhe shume përpjekje, sidomos në fillim të shekullit XX. Një ndër momentet që la gjurmë të pashlyeshme në historinë tonë ishte Kongresi i Manastirit i mbajtur në nëntor të vitit 1908. Në këtë kongres u paraqiten tri alfabete: " Alfabeti i Stambollit " , " Bashkimi " dhe " Agimi ". Një ndër ata që kontribuan në çështjen e alfabetit të gjuhës shqipe ishte edhe Myftiu i Manastirit Rexhep Xhudi bin Nureddin i cili me origjinë ishte nga Tetova. Duke përdorur alfabetin arabo-osman, hartoi një alfabet të veçantë për gjuhën shqipe, për të cilin deri me sot nuk kemi pasur informacion. Ai, jo vetëm që hartoi alfabetin, por shkroi një libër të tërë. Librin e kam gjatur gjatë hulumtimeve që isha duke bërë në Arkivin " Atatürk Kitaplığı " në Stamboll. Libri titullohet " Edukimi dhe mësimi i Gjuhës Shqipe ". Libri ka gjithsej 22 faqe dhe një madhësi prej 18x12 cm. Në dorë kemi botimin e dytë i cili ka dalur në vitin 1911, kurse sa i përket botimit të parë nuk kemi informacion. Sa për ilustrim, do të shkëpusim diçka nga ky libër, duke filluar më shkronjat, për të vazhduar deri të paraqitja e disa pjesëve të teksit origjinal.
Related papers
2019
Hyrje:Kënaqësia në punë është një fenomen kompleks që është studiuar mjaft gjerësisht. Burime të ndryshme nga literatura tregojnë se ka një lidhje në mes të kënaqësisë në punë dhe motivimit,motivimi është i vështirë për tu përcaktuar, por ka një korrelacion pozitiv mes kënaqësisë në punë, performancës dhe motivimit, ku motivimi inkurajon një punonjës nëvarësi të nivelit të tyre të kënaqësisë në punë, për të vepruar në një mënyrë të caktuar Metodologjia: Studimi është i tipit prospektiv dhe është realizuar në Qendrën Kryesore të Mjekësisë Familjare (QKMF), dhe në QMF-të, dhe AMF-të e Lipjanit. Në studim kanë marrë pjesë 100 punëtorë në mënyrë vullnetare.Pjesëmarrësit që kanë marrë pjesë në studim paraprakisht kanë dhënë pëlqimin e tyre me shkrim. Rezultatet: Prej 100 të anketuarëve, mosha më e shprehur e tyre 45 -64 vite 54%, 25-44 vite 41%, 10-20 vite përvojë në punë 43%,në qytet jetojnë 59%, Besim të plotë në udhëheqësit e institucionit shëndetsorkanë29% qe e kanë vlerësue me notën 5, 21% me 4. Institucioni Shëndetësor realizon me sukses objektivat e veta, 29% me vlerësimin 3. Udhëheqësi ka të favorizuarit e vet në institucione, 30% me 5.Udhëheqësit thonë një gjë e vepron ndryshe 34% me 5 dhe 22% me 4. Komunikimi mes drejtorisë dhe punëtorëve është i lehtë 30% me 5.Gjuha komunikuse është konform pozitës 33% me 5. Konkluzione:Nga studimi del se Statisfaksioni i stafit nuk është në nivelin e duhur, dhe kjo ka impaktin e vet në cilësin e shërbimeve. Kjo duhet tu shërbej Menaxhmentit që të marr të gjitha masat me qëllim të ndryshimit të politikave në drejtim të komunikimit më të mirë, shpërblimet dhe mirënjohjet të jepen në baza meritore si dhe të punohet në drejtim të krijimit të kushteve sa më të mira me qëllim që Institucioni të jetë një vend i dëshirueshëm pune. IV MIRËNJOHJE/FALENDERIME Këtë studim ia dedikoj babait tim të ndjer. Një falenderim i veçantë shkon për mentorin tim,udhëheqësin e temës Prof. Ass.dr. Zejdush Tahiri, për idenë totale të kësaj teme,për ndihmën dhe mbështetjen që më ofroi gjatë punës sime dhe për kontributin e tij në finalizimin e punimit tim të diplomës.Gjithashtu falenderojë edhe pedagogët e tjerë të Kolegjit UBT-të për kontributin e tyre gjatë programit të studimeve. Mirënjohëse dhe falenderuese për miqtë e mi,që më mbështetën në këtë rrugëtim dhe më përkrahën në qdo kohë. Nuk mund të lë pa falenderuar të gjithë kolegët nga QKMF-ja në Lipjan që ishin pjesë e anketës sime,prania e të cilëve kishte rëndësi jetësore për studimin. Dhe në fund,por jo nga rëndësia,falenderoj familjen time e cila u gjend gjithmonë pranë meje dhe gjithmonë e gatshme për të më përkrahur e ndihmuar përgjatë çdo vështirësie.
Journal of Institute Alb-Shkenca, 2011
AKTET publishes papers presented during the annual meeting of Institute Alb-Shkenca (IASH). The journal publishes only research papers containing original, novel, and relevant research that enhances the existing knowledge. The editorial board consists of an editor-in-chief, a technical editor, and several subject areas editors. Manuscripts can be submitted in English or Albanian, English being the preferred language. Submission of the manuscript implies that essentially the same research is not published before (except in a form of a summary, lecture, or thesis), is not submitted elsewhere for publication, and that the manuscript is approved by all the authors and authorities where the work is carried out. Authors are requested to disclose any conflict of interest and provide information for any financial support used to conduct the research. An accepted manuscript cannot be published elsewhere without the written permission of IASH. The journal publishes only original work that contributes to the advancement of science. Plagiarism is not acceptable and will be reported to the appropriate authorities. Conclusions should be justified by the experimental design and data. The information presented in the paper should have sufficient details to permit others replicate the work. Authors should retain the research data and should be able to provide these data to the editorial board if asked. Please use appropriate language, be concise and grammatically correct. Authors are responsible for the scientific accuracy and the format of the submitted manuscript as well as the content of the correspondence with the editors.
2002
Cupak Ckum~uk u h ~z a p c k a m a k ~u z a npea 1920-me zogu~u M ~u H ~ T i M a npe3 ZoguHume meg BoO~ume h a p c k a m a k ~u e a e o6ekm Ha OCO~CIHO B ~u ~a r m e u uttmepec cwn c r n p a ~ kakrno Ha ky~myp~arna 0 6 ~c m 8 e ~o c m . maka u Ha gapnkakma. H myk, kakmo u 0 o6nacmma Ha U ~O ~~~~U ~~A H O I ? I -O u3kycmBo, humepamypama' , meambpa, namocbm a k~usama ga npugo6ue H a u u o w o onpegeneH o&wk u Bucoko karecmBonpea 1920-me y uac 3anorBa ga ce pa3&r& omHoureHue kakrno k m neramtiama ka6amrn~a ~paguka, maka u kaM nohuzpa$u~ma. Cmamuu Bbpxy k ~W a m a ykpaca, GykSama, urpu$ma u R~ddlr," h. T-u+J Siwnuv I Y2li u ~& u . M~mepecbm u B ~u w u e m o kbM k ~m m om ~a 1920-me 2 0 9 ~1 ~ d m g a m u ca wcm om mapcmuama m u wpeg c unlocmpoBa~ume c n u c m ~ u Becrn~uuu npegmra&l rlemnuBa , , h p m U Ha x f l M c m 6 e ~~ nmi@%quu 6 guana3o~a ~d q y n y k m ~o , ckbd u w&, & ~U H O . Cupak Ckum~uk e q H o om H a i c i ? p k u ~ UMeHa cpeg 0 zoguwrne, koeamo y ~a c ce r@u w a c w e t i o ycunue 6 rrrasu ohnacm. 6 nepuoga go 0oirrmme #pacam w k w u lzykcmtw c n w g ce cbcmw ttau-Beue om ceyecumrm &memku u sacmaBku, B3emu Wrecmo am om pa3nurHu uamwrmuu. TR r l ~~m ~ e eknekmurw h 3 KHUZU c pucynku om Cupak Ckurn~uk: .hmu" om Egzap h w i flo. 1920 -5 w s k u ; .Mapuonemku" om qaBgap +&ma$&, 1920 -6 pucy~ku, ,.bbneapctlr hwagu' am Teogop Tparr~ob, 1921 . 7 pucy~ku; Juuapcku s a ~a k " om Xpucm0 fk&, 1921 -1 ~w k a : .no 6enua cBnrn" om Llum Cap& 1924 -11 pucynku; .Kpanu m' om h e n KapanuuueB. 1925 -9 pucynku; Japognu mbtanku", cb6pan Tpauko Cu~ecma0, 1926 -16 pucy~ku; .,Hepogena m a ' m PBH k u n e k , 1926 -11 pucynku a B*.. ~u p o 0 . M. Hacoku 8 pa3Bumuerno tw m a p c k a m a unlacmpauun npes rmpumy 1078-1 920 zoguna. 8-Mcrnopuu na 6~zapckorno u 3 ~6 p a 3 u r n ~n ~ u~kycrrtfh C 6 m u k cmyguu TOM 11, 1984 ' Cn. ~I M R " . IBlg, kn, 1 : ,,6ankanbmbc. 7, .npuka3ka'c. 11; kn. 2 M k u " -Ha hquwm; C6qniuk .XbmBa", 1919 8 . : m c . 99; Cn. ,Be3wb. 1910. I. kn. 5 L+6' . c. 66; k ~. 5: .MaIIkuY (Upuam) -w y c. 138 u 139; kn.
Puna shkencore hulumtuese është veprimtari që ka për qëllim arritjen e rezultateve të caktuara shkencore Meqë arritjet shkencore dallojnë si në pikëpamje të cilësisë, po ashtu edhe të relevancës, është më rëndësi që ato të vlerësohen. Në gjithë këtë problematikë, vlerësimi i punës shkencore (kompetencës shkencore) është një segment i rëndësishëm dhe ka ndikim të drejtpërdrejtë në përcjelljen, marrjen dhe krahasimin e arritjeve shkencore me rrjedhat e reja zhvillimore në botë. Vlerësimi i aktivitetit shkencor (kualitativ dhe kuantitativ) duhet të jetë i matshëm dhe të ketë bazën përkatëse ligjore të rregulluar Në punim është analizuar gjendja e punës shkencore në Kosovë dhe është dhënë një vështrim kritik i qasjes ndaj vlerësimit të saj dhe të trajtimit të punës shkencore në përgjithësi. Puna shkencore në vendin tonë kërkon reforma rrënjësore, krijimin e një rrjeti
2009
Diese Masterarbeit behandelt die Verknupfungen zwischen Rhetorik und Kommunikation in der albanischen Politik. Sie hat zum Ziel, deren entscheidende Rolle zu demonstrieren, indem die Muster dieses Prozesses in der postkommunistischen Gesellschaft analysiert werden. Unter Verwendung von Methoden der Kommunikationsforschung bietet die Arbeit eine theoriebasierte Analyse der Kommunikationsverhaltnisse in Albanien mit Schwerpunkt auf der Rolle der Medien und ihrer Funktionen im Kommunikationsprozess; dies wurde verflochten mit empirisch-anthropologischer Forschung, wie Interviews mit einer Reihe von albanischen Politikern und Abgeordneten des albanischen Parlaments. Durch die Analyse der Auswirkungen von Kommunikationselementen, wie Sprache, Glaube und die Anwendung von diversen Kommunikationstypen auf die Art und Weise, wie Politiker ihre Positionen in Bezug zur Offentlichkeit festlegen, mochte ich herauskristallisieren, inwieweit diese Kommunikation fur die albanische Politik reprasen...
Studime Filologjike, 2023
Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë organizoi tryezën e rrumbullakët "Variacioni sintaksor në të folmet e shqipes: tipare dhe treva". Kjo tryezë shkencore u mbajt si një hap vijues mbas konferencës së vitit të kaluar "Variacioni sintaksor në të folmet dhe dialektet e shqipes" në rrugën drejt përgatitjes për projektin e një Atlasi të Sintaksës Dialektore të Shqipes. Tryeza i zhvilloi punimet në sallën "Aleks Buda" të Akademisë së Shkencave më 13 dhjetor 2017, nga ora 10 deri në ora 16. Kjo tryezë ishte konceptuar në formën e kumtesave dhe diskutimeve të përgatitura për tiparet, trevat dhe metodat e hulumtimit për hartimin e një Atlasi të Sintaksës Dialektore të Shqipes. Tryeza u hap me kumtesën "Metodat e hulumtimit për rastin e shqipes" nga Enkelejda Kapia, Akademia e Studimeve Albanologjike. Autorja u përqendrua në çështje të metodologjisë shkencore për mbledhjen e të dhënave gjuhësore dhe hartimin e një Atlasi të Sintaksës Dialektore të Shqipes. Autorja propozoi edhe disa metoda të reja që mund të përdoreshin për këtë qëllim, duke shprehur mendimin se në varësi të tiparit sintaksor të hetuar, do të përzgjidhej edhe metoda e hulumtimit.
